Arnavutluk’ta yaşanan depremin ardından toparlanma süreci ve COVID-19 pandemisi nedeniyle uygulanan karantina önlemleri! Böylesine zorlu bir dönemde yanıtlanması gereken önemli bir soru vardı: Arnavutluk ve Kosova’da gençlerin istihdam edilebilirliği nasıl artırılabilirdi?*
Bu soruya yanıt, Tiran ve Priştine’de faaliyet gösteren iki sivil toplum örgütünden (STÖ) geldi. Örgütler, dijital becerilerini geliştirmek isteyen herkesin yararlanabileceği Kursori.org (yeni bir sekmede açılır) adlı çevrim içi eğitim platformunu hayata geçirdi.
Platform, başlangıçta Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Arnavutluk–Kosova* Sınır Ötesi İş Birliği Programı kapsamındaki “Gençlerin İstihdam Edilebilirliği için Açık Bilgi ve İletişim Teknolojileri Eğitimi” projesinin bir parçası olarak geliştirildi. Proje, bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) alanındaki temel bilgi ve becerilere ücretsiz erişim sağlayarak gençlerin istihdam olanaklarını artırmayı ve eğitim kurumları arasındaki sınır ötesi iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyordu.
Ancak zor zamanlarda insanların dayanışması, cömertliği ve değişen koşullara uyum sağlama becerisi bir kez daha ön plana çıktı. Platform, yalnızca projeye katılan gençlerin değil, Arnavutluk ve Kosova* genelindeki herkesin yararlanabileceği bir eğitim kaynağına dönüştü. Üstelik Kursori, Arnavutça dilinde geliştirilen ilk çevrim içi BİT eğitim platformu olma özelliğini taşıyordu.
Kosova*’dan Ajshe Komoni, platformun kendisi için yarattığı değişimi şu sözlerle anlatıyor:
“Open Data Kosovo beni çok çalışmaya ve yaratıcı olmaya teşvik ediyor. Elmas, karbonun dönüşmüş bir hâlidir. Başlangıçta, Kursori’yi kullanmadan önce kendimi karbon gibi hissediyordum. Şimdi ise Kursori sayesinde elmasa dönüşüyorum. Kursori, Kosova* iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu bazı becerileri kazanmak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Bu sayede çok iyi bir iş bulabilirim. Bu harika değil mi?”
COVID-19 pandemisi başlamadan önce, Arnavutluk Bilim Enstitüsü (Albanian Institute of Science) (yeni bir sekmede açılır) ve Open Data Kosovo (yeni bir sekmede açılır) tarafından yürütülen proje kapsamında çeşitli eğitim kurumlarında ücretsiz bilgi teknolojileri eğitimleri düzenleniyordu.
Bu eğitimler, Lezha’daki “Kolin Gjoka” Meslek Okulu; Laç’taki “At Shtjefën Gjecovi”, Gorre’deki “At Shtjefën Kurti”, Mamurras’taki “Arif Halil Sula” ve Milot’taki ortaöğretim kurumları ile Prizren’deki “Ukshin Hoti” ve Peja’daki “Haxhi Zeka” Üniversitesinde gerçekleştirildi.
Bu eğitimlerin en önemli özelliklerinden biri, istihdam açısından büyük fırsatlar sunan bilgi ve iletişim teknolojileri sektörüne odaklanmalarıydı. BİT sektörü, gençlerin başka bir ülkeye göç etmek zorunda kalmadan, uzaktan çalışarak iyi gelir elde edebilecekleri iş olanaklarına erişmelerini sağlayabiliyor. Gençler de bu tür istihdam fırsatlarına büyük ilgi gösteriyordu.
Jonida Paja, platformun sunduğu fırsatları şöyle değerlendiriyor:
“Bir insana sunulabilecek en büyük ayrıcalık fırsattır ve bu platform bize bu fırsatı sağladı. Ayrıca başarının temelini oluşturan iş birliği ruhunu geliştirmemize yardımcı oldu!”
Kursori, üç farklı seviyede eğitim sunmanın yanı sıra yerel teknoloji uzmanlarından oluşan bir ekip tarafından da destekleniyor. Bu uzmanlar, katılımcıların çevrim içi sorularını yanıtlıyor, öğrenme süreçlerini destekleyen testler hazırlıyor ve ihtiyaç duyulan konularda rehberlik sağlıyor.
Ayrıca proje kapsamında Arnavutluk ve Kosova*’daki yararlanıcı okulların bilgisayar laboratuvarlarına bilgisayar bağışları (yeni bir sekmede açılır) yapıldı.
Arnavutça dilinde gençlere yönelik bu tür mesleki eğitim programlarının eksikliği uzun süredir önemli bir ihtiyaç olarak görülüyordu. COVID-19 pandemisinin yarattığı olağanüstü koşullar ise bu projenin ne kadar gerekli olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Kasım 2019’da yaşanan deprem ve ardından COVID-19 pandemisinin neden olduğu iki büyük kriz döneminde Kursori platformu, öğrencilerin eğitimlerine devam etmelerini, mesleki beceriler kazanmalarını ve mesleki sertifika edinmelerini kolaylaştırdı.
Böylece başlangıçta gençlerin istihdam olanaklarını geliştirmek amacıyla tasarlanan bir proje, kriz dönemlerinde eğitime erişimin sürdürülmesini sağlayan ve daha geniş kesimlere yeni fırsatlar sunan önemli bir dijital dayanışma aracına dönüştü.
*Bu adlandırma, statüye ilişkin tutumlara halel getirmez ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1244 (1999) sayılı Kararı ile Uluslararası Adalet Divanının Kosova’nın bağımsızlık ilanına ilişkin görüşüyle uyumludur.