Znanje i analize

Procjena ispunjenosti DG NEAR smjernica za 2025. – Izvještaj za Tursku

Označeno

Procjena napretka u sprovođenju Smjernica DG NEAR-a za podršku Evropske unije civilnom društvu za 2025. godinu pokazuje da uslovi za djelovanje organizacija civilnog društva u Turskoj, prema većini pokazatelja, i dalje nijesu usklađeni s međunarodnim standardima ljudskih prava. Iako postoje određene garancije koje pruža sudska praksa, a organizacije civilnog društva pokazuju otpornost uprkos nepovoljnim okolnostima, tokom 2025. godine nije ostvaren značajniji napredak u unapređenju pravnog okvira za ostvarivanje osnovnih sloboda. Istovremeno, nastavljena je primjena restriktivnih administrativnih mjera koje dodatno otežavaju rad organizacija civilnog društva.

Ključni nalazi

Osnovne slobode udruživanja, mirnog okupljanja i izražavanja ostale su na nivou „ne ispunjava standarde“. Human Rights Association je tokom 2025. godine evidentirala 19 zabrana okupljanja koje su važile na nivou cijele provincije, u 13 provincija.

35% organizacija civilnog društva navelo je da su njihova organizacija ili članovi bili izloženi prijetnjama, napadima, nezakonitim pretresima, oštećenju imovine ili ometanju komunikacija, što je porast u odnosu na 16% u 2024. godini, pri čemu su organizacije usmjerene na prava, rodnu ravnopravnost i LGBTIQ+ bile nesrazmjerno više pogođene.

Državni savjet je 28. maja 2025. godine poništio sistem klasifikacije zasnovan na riziku za inspekcijski nadzor nad organizacijama civilnog društva, ali su se, prema navodima, nastavili invazivni inspekcijski nadzori. Ograničenja povezana s pravilima protiv pranja novca prijavilo je 18% organizacija civilnog društva.

Nijedno centralno tijelo ne planira niti objavljuje ukupno javno finansiranje organizacija civilnog društva, a samo 8% organizacija civilnog društva ocijenilo je javno finansiranje transparentnim i pravičnim.

Samo 2% organizacija civilnog društva učestvovalo je u konsultacijama koje su omogućile pristup nacrtu od samog početka i najmanje 15 dana za dostavljanje komentara. Nijedna strategija saradnje nije bila na snazi, a Savjet za konsultacije sa civilnim društvom ostao je neaktivan.

Udio OCD-a koja zapošljavaju plaćeno osoblje iznosio je 48%, što je znatno manje od 65–67% iz prethodnih godina, dok je 89% OCD-a ostvarilo određene prihode iz nedonatorskih izvora.