Knowledge & Analysis

Оценка за 2025 година – Извештај за Србија

Означено

Проценката за 2025 година утврдува сè поголем јаз во Србија меѓу правната рамка за граѓанското општество, која во голема мера останала непроменета, и опкружување, кое брзо се влошува во практиката. Годината беше обележана со најголемиот бран протести во повеќе од една деценија, по уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, како и со зголемениот притисок врз организациите на граѓанското општество.

Клучни наоди

Мониторингот на Civic Initiatives забележа 554 прекршувања на слободите на здружување, собирање и изразување во 2025 година, повеќе отколку во 2022, 2023 и 2024 година заедно. Во февруари 2025 година, полицијата ги претресе канцелариите на пет истакнати граѓански организации, наведувајќи наводна злоупотреба на странски средства.

46% од граѓанските организации пријавиле дека нивната организација или нивни членови биле изложени на закани или физички напади, што е зголемување во однос на 19% во 2024 година, а 49% пријавиле владини одлуки што негативно влијаеле врз нивната работа, што е зголемување во однос на 21%.

Ограничувањата поврзани со изворите на финансирање се зголемија на 18% од организациите на граѓанското општество, од 6% во 2024 година, а само 14% од организациите на граѓанското општество го оценија јавното финансирање како транспарентно и правично.

Само 9% од организациите на граѓанското општество учествуваа во консултација во која нацртот беше достапен од самиот почеток и беше оставен рок од најмалку 15 дена за коментари. Членовите на организациите на граѓанското општество го замрзнаа своето учество во Советот за создавање овозможувачка средина за развој на граѓанското општество во јануари 2025 година, а Советот не одржа повеќе седници.

Комуникацијата и работата заснована на докази останаа на високо ниво, при што 80% од организациите на граѓанското општество користеа истражувања за да ја насочат својата работа. Уделот на организациите на граѓанското општество што вработуваат платен персонал се намали на 58%, од околу 70% во претходните години, по суспендирањето на финансирањето од USAID.