Knowledge & Analysis

2025 Değerlendirmesi – Kosova* Raporu

Etiketlendi

2025 değerlendirmesi, Kosova*’da sivil topluma ilişkin yasal ortamın genel olarak elverişli olduğunu, ancak siyasi istikrarsızlığın yaşandığı bir dönemde hükümet ile sivil toplum arasındaki iş birliğinin zayıfladığını ortaya koymaktadır. Yıl içerisinde gerçekleştirilen üç seçim süreci ve geçici hükümetin görevde olması, politika geliştirme süreçlerini yavaşlatmış; hükümet ile sivil toplum arasındaki iş birliği stratejisinin süresi, yerine yeni bir strateji kabul edilmeden sona ermiştir. Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Kalkınma Ajansı (Agency for International Development - USAID) finansmanının askıya alınması, sivil toplum örgütlerinin (STÖ) mali kaynaklarını olumsuz etkilemiştir.

Temel bulgular

Dernek kurma, toplanma ve ifade özgürlüğüne ilişkin yasal çerçeve uluslararası standartların çoğunu karşılamayı sürdürdü ve yaklaşık 370 yeni sivil toplum kuruluşu herhangi bir zorluk bildirilmeksizin tescil edildi.

2016 tarihli kara para aklamayla mücadele yasası, tüm sivil toplum kuruluşlarını hâlâ orantısız yükümlülüklere tabi raporlama yükümlüsü kuruluşlar olarak sınıflandırmaktadır. Bu kuruluşları kapsam dışı bırakan bir değişiklik, Ocak 2026'da Anayasa Mahkemesi tarafından usul gerekçeleriyle iptal edildi ve sektörün terörizmin finansmanı açısından risk oluşturmadığını ortaya koyan bir risk değerlendirmesi resmen kabul edilmeyi bekliyor.

STK’lere yönelik kamu finansmanı 2024’teki 14,3 milyon avrodan 2025’te 16,5 milyon avroya yükseldi ve STK’lerin %41’i süreci olumlu değerlendirdi; bu oran 2024’te %22’ydi.

Kamuoyu istişaresine açılan belge sayısı 2024’teki 259’dan 108’e düştü. Sivil toplum kuruluşlarının yalnızca %6,5’i, taslağa en başından itibaren erişim sağlayan ve görüş bildirmek için en az 15 gün süre tanıyan bir istişare sürecine katıldı.

Sivil Toplumla İşbirliğine Yönelik Hükümet Stratejisi 2019–2023, yerine yenisi kabul edilmeden yürürlükten kalktı; 2026–2031 dönemi için hazırlanan taslak strateji kabul edilmedi ve Sivil Toplumla İşbirliğine Yönelik Hükümet İşbirliği Konseyi işlevsiz kalmaya devam etti.

STK’ların yalnızca %52’si, 2024’teki %67’lik orana kıyasla, gelirlerini farklı bağışçılardan elde ettiklerini bildirdi. 40 STK’yı kapsayan hızlı değerlendirmede, ABD yardımlarındaki kesintiler 78 çalışanın işten çıkarılmasına yol açtı.