Kuzey Makedonya’nın Manastır (Bitola) kentinde hayata geçirilen küçük ölçekli bir proje, büyük bir değişimin önünü açtı. Proje, gençlerin yalnızca desteklerden yararlanan kişiler olarak değil, karar alma süreçlerinin aktif katılımcıları olarak görüldüğünde toplumda anlamlı bir dönüşüm yaratılabileceğini gösterdi.
Manastır Gençlik Kültür Merkezi, ulusal düzeyde kabul edilen Gençlik Katılımı Kanunu’nun yerel düzeyde hayata geçirilmesi amacıyla altı aylık bir çalışma başlattı. Kanun, kâğıt üzerinde önemli güvenceler sunsa da uygulamadaki durum oldukça farklıydı. Ülkedeki gençlerin dörtte üçünden fazlası, karar alma süreçlerinden dışlandıklarını ifade ediyordu.
Proje, bu boşluğu büyük sloganlarla değil, somut ve anlamlı faaliyetlerle gidermeyi amaçladı. Proje ekibi, işlevsel bir gençlik merkezinin yalnızca fiziksel bir mekândan ibaret olmadığının farkındaydı. Böyle bir merkezin gençlerin seslerini duyurabildiği, görünür olduğu ve siyasi irade tarafından desteklendiği bir yapıya sahip olması gerekiyordu.
Bu anlayışla harekete geçtiler.
Proje, Gençlik Merkezini canlı, herkese açık ve gençlerin öncülüğünde faaliyet gösteren bir alan olarak tanıtmayı amaçlayan yaratıcı bir dijital kampanyayla başladı. Sosyal medya üzerinden yürütülen kampanya, Manastır’da 15.000’den fazla gence ulaştı. Bu gençlerin önemli bir bölümü, merkezin varlığından daha önce haberdar değildi. Verilmek istenen mesaj açıktı: Burası sizin yeriniz ve sizin sesiniz önemli.
Ardından biri istişare amaçlı, diğeri kamuya açık olmak üzere iki gençlik forumu düzenlendi. Lise öğrencileri, işsiz gençler ve sosyal risk altındaki gençler dâhil olmak üzere onlarca katılımcı, Gençlik Merkezinin 2024 yılı çalışma programını birlikte hazırlamak üzere bir araya geldi.
Bu atölyeler, gençlerin yalnızca görüşlerini dile getirdikleri toplantılar olmanın ötesine geçerek karar alma süreçlerinde güçlendikleri alanlara dönüştü. Gençler, kendi yaşamlarını etkileyen politika ve programların şekillendirilmesine doğrudan katkı sağladı.
Proje ekibi aynı zamanda belediye yönetimiyle de yakın iş birliği yürüttü. Düzenlenen toplantılar ve yapılandırılmış eğitimler aracılığıyla yerel yönetim yetkililerinin ulusal mevzuattan kaynaklanan sorumluluklarını daha iyi anlamalarına yardımcı olundu.
Bu çalışmalar, yetkililerin yasal yükümlülükleri konusunda farkındalık yaratmanın yanı sıra karşılıklı güvenin geliştirilmesine de katkı sağladı. Güçlü bir Gençlik Merkezinin yerel toplum açısından taşıdığı değer ortaya konulurken, gençlerin bir yük değil, yerel yönetimin ortakları olduğu vurgulandı.
Projenin en önemli dönüm noktası, belediyenin bir sonraki yıl için Gençlik Merkezine ayırdığı mali desteği %30’dan fazla artırması oldu. Bu karar, yürütülen savunuculuk ve iş birliği çalışmalarının somut bir karşılık bulduğunu gösterdi.
Manastır Gençlik Kült Merkezi Proje Koordinatörü Aleksandar Todorovski, süreci şu sözlerle değerlendirdi:
“Yirmi yılı aşkın süredir gençlik alanında çalışıyoruz, ancak bu kez gerçek bir değişimin gerçekleştiğine tanıklık ettik. Yalnızca kanunun tanıtımını yapmadık, onu uygulamaya geçirdik. Böylece kurumlar dinlemeye istekli olduğunda gençlerin yaşadıkları toplumun yönetiminde ortak bir rol üstlenebileceklerini gösterdik.”
Proje, ölçeği ve bütçesi bakımından küçük olsa da yarattığı etki oldukça büyüktü. Sivil toplum ile yerel kurumlar arasındaki güven ilişkisini güçlendirdi. Gençlere yönelik alanların önemsendiğinde, yeterli kaynaklarla desteklendiğinde ve gerçekten kapsayıcı hâle getirildiğinde, gençlerin liderlik üstlenebilecekleri etkili platformlara dönüşebileceğini ortaya koydu.
Aleksandar ve ekibi için bu proje, yalnızca bir hibe desteğinden ibaret değildi. Aynı zamanda önemli bir dönüm noktasıydı.
“Gençlik merkezimiz daha görünür, daha güvenilir ve daha aktif hâle geldi. Ancak bundan da önemlisi, gençlerin merkezi daha fazla sahiplenmesini sağladık.”