Лицата со попреченост во Сомбор, Србија, долго време се соочуваат со пречки за целосно учество во општеството. Без разлика дали станува збор за образованието, вработувањето, здравствената заштита или пристапноста во секојдневниот живот, овие предизвици често ги спречувале да живеат самостојно и да учествуваат во донесувањето одлуки.
Ahondroplazija Srbija – Little People of Serbia докажа дека малите иницијативи можат да доведат до големи промени.
Застапување за правата на лицата со попреченост во Србија: заеднички глас за промени
Со поддршка на ЕУ и Траг Фондација, Ahondroplazija Srbija—Little People of Serbia го започна проектот „Пат кон еднаквост“ со една јасна цел: да се осигури дека лицата со попреченост непосредно учествуваат во одлуките што влијаат врз нивниот живот.
Голем предизвик за застапувањето на правата на лицата со попреченост во Србија долго време беше разединетоста — различни групи лица со попреченост често работеа изолирано, со што се намалуваше нивното заедничко влијание. Решена да го промени тоа, Ahondroplazija Srbija—Little People of Serbia предводеше иницијатива за обединување на организациите.
Тие успешно формираа коалиција од осум организации што застапуваат лица со различни видови попреченост, вклучвајќи интелектуална попреченост, аутизам, мултиплекс склероза, церебрална парализа и оштетен вид. Заедно, тие изработија единствена стратегија за застапување со едно клучно барање: формирање на Совет за унапредување на положбата на лицата со попреченост во Сомбор — формално тело што ќе осигури дека лицата со попреченост имаат свое место на масата во локалната самоуправа.
„Ништо за нас без нас“ е клучната порака што го насочуваше нивното застапување. Долго време, одлуките за лицата со попреченост се носеа без нивно учество. Ahondroplazija Srbija – Little People of Serbia реши да го промени тоа, осигурувајќи дека нивните гласови ќе се слушнат и нивните потреби ќе бидат земени предвид.
Нивната истрајност вроди со плод. На 21 октомври 2024 година, Сомбор официјално го основа Советот за унапредување на положбата на лицата со попреченост. Ова не беше само победа за една организација, туку и пресвртница за правата на лицата со попреченост во регионот.
Успешно застапување за лицата со попреченост: од политики до дела
Милан Граховац, извршен директор на Ahondroplazija Srbija—Little People of Serbia и еден од клучните застапници, ја истакна важноста на непосредното учество: „Сакаме сами да одлучуваме за прашањата што нè засегаат, а не одлуките да ни ги наметнуваат луѓе што не ја разбираат нашата реалност.“
Влијанието на оваа иницијатива веќе е видливо во Сомбор. Како одговор на напорите за застапување, општината отстрани големи архитектонски бариери на најкритичните локации во центарот на градот, овозможувајќи побезбедно движење за лицата со попреченост, повозрасните граѓани со ограничена подвижност и родителите со колички. Високите рабници беа снижени, стрмните скали беа заменети со рампи, а тесните пешачки патеки беа проширени за да се отстранат долгогодишните пречки за пристапност.
Покрај подобрувањата во инфраструктурата, проектот поттикна поширока општествена промена. Благодарение на зголеменото медиумско внимание, правата на лицата со попреченост станаа повидливи, што придонесе за поголема јавна свест и разбирање.
Како што рече Милан, „За првпат, не бараме само промени — учествуваме во нивното создавање.“
Чекор напред, но долг пат пред нас
Формирањето на Советот за унапредување на положбата на лицата со попреченост е доказ дека промените се можни кога луѓето се обединуваат. Но застапувањето не завршува тука.
Ahondroplazija Srbija—Little People of Serbia и нејзините партнери остануваат посветени на тоа политиките да се преточат во дела — пристапноста и вклученоста да не бидат само ветувања, туку да доведат до вистински и трајни промени.
„Ништо за нас без нас“ е повеќе од само слоган — тоа е повик за дејствување. Овој принцип служи како водилка за лицата со попреченост повеќе да не бидат изоставени од одлуките што влијаат врз нивниот живот.
Борбата за еднаквост и вклученост продолжува. Но сега тие имаат свое место на масата — и имаат намера да го искористат.
За да дознаете повеќе за оваа иницијатива и нејзиното влијание, погледнете го документарниот филм тука: „Пат кон еднаквост“ (opens in a new tab)
