Knowledge & Analysis

2025 Değerlendirmesi – Arnavutluk Raporu

Etiketlendi

2025 değerlendirmesi, Arnavutluk’ta sivil topluma ilişkin yasal çerçevenin büyük ölçüde elverişli olmasına rağmen, sivil toplum örgütlerinin (STÖ) uygulamada giderek artan kısıtlamalarla karşı karşıya kaldığını ortaya koymaktadır. Yıl içerisinde, uzun süredir beklenen donör finansmanlı projelere yönelik KDV istisnası yürürlüğe girmiş ve yeni Gönüllülük Kanunu kabul edilmiştir. Bununla birlikte, hükümet ile sivil toplum arasındaki iş birliği zayıflamış ve önceki Yol Haritası’nın 2023 yılı sonunda geçerliliğini yitirmesinden bu yana yeni bir iş birliği stratejisi yürürlüğe konulmamıştır.

Temel bulgular

Tehdit ve saldırılara karşı korunma kötüleşti ve uyum puanı 4’ten 3’e düşürüldü. Kamu katılımına karşı stratejik davalar devam etti ve Kasım 2025’te Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Kanunu’nun kabul edilmesi sürecinde LGBTIQ+ ve toplumsal cinsiyet eşitliği örgütlerini hedef alan koordineli bir dezenformasyon kampanyası yürütüldü.

AB IPA III ve diğer bağışçılar tarafından finanse edilen projelerde kullanılan mal ve hizmetlere yönelik %0 KDV oranı yürürlüğe girdi; bu, sektörün mali sürdürülebilirliği açısından uzun zamandır beklenen bir adımdı. STK’ların yalnızca %23’ü kamu finansmanını şeffaf ve adil olarak değerlendirdi.

Finansman kaynaklarına ilişkin kısıtlamalar, 2024’teki %1 seviyesinden STK’ların %9’una yükselirken bankacılıkla ilgili kısıtlamalar %6’dan %11’e yükseldi.

Yeni Gönüllülük Kanunu, gönüllülüğü iş deneyimi olarak tanıyor ancak Arnavutluk’un hâlâ ulusal bir gönüllülük stratejisi bulunmuyor; bu eksiklik dört değerlendirme döngüsünün tamamında kaydedildi.

STK’lerin yalnızca %4’ü, taslağa en başından erişim ve görüş bildirmek için en az 15 gün süre tanıyan bir istişareye katıldı. Sivil Toplum Ulusal Konseyi 2025’te bir kez toplandı; bu sayı 2024’te üçtü.

STK’lerin üçte ikisi (%66), 2024’teki %48’e kıyasla daha çeşitli bir bağışçı tabanına sahip olduğunu bildirdi. Personel sayısı arttı; ancak Tiran merkezli kuruluşlarda ücretli çalışan sayısının medyanı beş iken başkent dışındaki kuruluşlarda bu sayı 2,5’ti ve STK’lerin yalnızca %7’sinde kapsamlı insan kaynakları politikaları bulunuyordu.