Knowledge & Analysis

Оценка за 2025 година – Извештај за Црна Гора

Означено

Оценката за 2025 година утврдува дека средината за граѓанското општество во Црна Гора во голема мера е стабилна, без значителни негативни промени во однос на основните слободи, но со зголемен притисок врз начинот на нивното спроведување. Законодавните иницијативи за невладините организации, јавните собири и националната безбедност, заедно со сè почестите напади врз новинарите и активистите, претставуваа ризик за граѓанскиот простор, додека застапувањето на граѓанското општество помогна да се спречат позначителни ограничувања.

Клучни наоди

Индикаторите за пристап до ефективни правни лекови и заштита од напади беа намалени. 31% од ГО пријавиле закани, напади, незаконски претреси, оштетување на имот или мешање во комуникациите, што е зголемување од 17% во 2024 година, а нападите врз новинарите се зголемиле на 33, од 24.

Нацрт-амандманите за забрана на јавни собири на патиштата и на граничните премини предизвикаа предупредувања од Комесарот за човекови права на Советот на Европа и ОН. Гласањето беше одложено, но амандманите не беа повлечени.

Јавното финансирање за ГО е гарантирано во минимален износ од 0,5% од државниот буџет, а биле исплатени 5,7 милиони евра од доделените 6,0 милиони евра. Сепак, 27 од 28 јавни повици биле објавени по законскиот рок, а 74% од ГО негативно ја оцениле транспарентноста и правичноста на јавното финансирање.

Стратегиите за развој на волонтерството и социјалната економија за 2025–2029 година беа усвоени во декември 2025 година.

Консултации во рана фаза беа одржани за само 25% од актите што подлежат на консултации, а само 8% од граѓанските организации учествуваа во консултации во кои им беше овозможен пристап до нацртот од самиот почеток и најмалку 15 дена за да дадат коментари. Советот за соработка меѓу Владата и невладините организации беше повторно воспоставен во декември 2025 година, по пет години неактивност.

Само 48% од граѓанските организации пријавиле дека ниту еден донатор не обезбедил повеќе од половина од нивниот буџет, што е намалување од 60% во 2024 година, а ЕУ била наведена како донатор од 60% од организациите.