Njohuri dhe analizë

Vlerësimi i vitit 2025: Raporti për Serbinë

Të etiketuara

Vlerësimi i vitit 2025 konstaton se në Serbi po thellohet hendeku ndërmjet kuadrit ligjor për shoqërinë civile, i cili ka mbetur kryesisht i pandryshuar, dhe kushteve në të cilat ajo vepron, të cilat po përkeqësohen me shpejtësi. Viti u shënua nga vala më e madhe e protestave në më shumë se një dekadë, pas shembjes së strehës së stacionit hekurudhor në Novi Sad në nëntor 2024, si dhe nga presioni në rritje ndaj organizatave të shoqërisë civile.

Gjetjet kryesore

Monitorimi nga Iniciativat Qytetare regjistroi 554 shkelje të lirive të organizimit, tubimit dhe shprehjes në vitin 2025, më shumë se në vitet 2022, 2023 dhe 2024 së bashku. Në shkurt 2025, policia kontrolloi zyrat e pesë organizatave të shoqërisë civile (OShC) të njohura, duke përmendur dyshime për keqpërdorim të fondeve të huaja.

46% e OSHC-ve raportuan se organizata e tyre ose anëtarët e saj ishin përballur me kërcënime ose sulme fizike, krahasuar me 19% në vitin 2024, ndërsa 49% raportuan vendime qeveritare që ndikuan negativisht në punën e tyre, krahasuar me 21%.

Kufizimet e lidhura me burimet e financimit u rritën në 18% të OSHC-ve, nga 6% në vitin 2024, dhe vetëm 14% e OSHC-ve e vlerësuan financimin publik si transparent dhe të drejtë.

Vetëm 9% e OSHC-ve morën pjesë në një konsultim që u dha mundësi të njiheshin me draftin që në fillim dhe të kishin të paktën 15 ditë për të paraqitur komente. Anëtarët e OSHC-ve pezulluan pjesëmarrjen e tyre në Këshillin për Krijimin e një Mjedisi Mundësues për Zhvillimin e Shoqërisë Civile në janar 2025 dhe Këshilli nuk mbajti asnjë seancë tjetër.

Komunikimi dhe puna e bazuar në prova mbetën të forta, me 80% të OSHC-ve që përdorën kërkime për të informuar punën e tyre. Përqindja e OSHC-ve që punësojnë staf me pagesë ra në 58%, nga rreth 70% në vitet e mëparshme, pas pezullimit të financimit nga USAID.