Njohuri dhe analizë

Vlerësimi i vitit 2025: Raporti për Bosnjën dhe Hercegovinën

Të etiketuara

Vlerësimi i vitit 2025 konstaton se garancitë kushtetuese për shoqërinë civile në Bosnjë dhe Hercegovinë u zbatuan në praktikë, por nuk e eliminuan efektin frenues të nismave kufizuese, veçanërisht në Republikën Srpska. Gjykata Kushtetuese e Bosnjës dhe Hercegovinës shfuqizoi një ligj të Republikës Srpska që i klasifikonte organizatat e shoqërisë civile të financuara nga jashtë si “agjentë të ndikimit të huaj”, ndërsa Këshilli i Ministrave miratoi strategjinë e parë në nivel shtetëror për bashkëpunimin me shoqërinë civile.

Gjetjet kryesore

Me vendimin e saj të 29 majit 2025, Gjykata Kushtetuese e BeH-së shfuqizoi Ligjin e Republikës Srpska për Regjistrin e Veçantë dhe Transparencën e Veprimtarisë së Organizatave Jofitimprurëse, si të papajtueshëm me Kushtetutën dhe nenin 11 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

22% e OShC-ve raportuan se organizata e tyre ose anëtarët e saj ishin përballur me kërcënime, sulme, dëmtim të pronës, kontrolle të paligjshme ose ndërhyrje në komunikime, nga 14% në vitin 2024. Deri në qershor 2025, numri i ankesave për shpifje në Republika Srpska arriti në 206.

Financimi publik për OSHC-të mbeti i fragmentuar, pa një regjistër të konsoliduar dhe me një shumë të vlerësuar prej 100 milionë BAM ose më shumë të alokuar çdo vit. Vetëm 9% e OSHC-ve e vlerësuan atë si transparent dhe të drejtë, nga 23% në vitin 2024.

Strategjia për Krijimin e një Mjedisi Mundësues për Zhvillimin e Shoqërisë Civile 2025–2029 u miratua së bashku me një Plan Veprimi të buxhetuar me 789,000 BAM. Federata e BiH, Republika Srpska dhe Distrikti i Brçkos ende nuk kanë strategjitë e tyre.

Ndërsa 74% e organizatave të shoqërisë civile morën pjesë në të paktën një konsultim, vetëm 6.5% morën pjesë në një konsultim që u mundësoi qasje në draft që në fillim dhe të paktën 15 ditë për të dhënë komente. Organi Këshillimor i Këshillit të Ministrave për Bashkëpunimin me OJQ-të nuk kishte asnjë anëtar të emëruar deri në fund të vitit.

Përqindja e OSHC-ve që punësojnë staf me pagesë u rikuperua në 69%, nga 58% në 2024, por 37% e OSHC-ve ende vareshin nga një burim i vetëm dominues financimi.